Культура

Знакамітыя жанчыны Берасцейшчыны. Ніна Мацяш.

Наш край, несумненна, багаты на таленавітых людзей. Але часцей за ўсё ў фокус нашай увагі трапляюць мужчыны: у іх гонар называюць вуліцы, праспекты і знакавыя месцы, імі ганарацца, а самае галоўнае – пра іх усе ведаюць, яны застаюцца ў людской памяці.

Берасцейскія жанчыны прыносяць славу гораду і вобласці, яны самабытныя, яскравыя, творчыя і мэтанакіраваныя і заслугоўваюць, каб пра іх ведалі і гаварылі больш.

Менавіта таму быў распачаты цыкл «Знакамітыя жанчыны Берасцейшчыны», які мае на мэце папулярызацыю жаночых імёнаў, узнаўленне памяці і ведаў пра знакамітых жанчын, якія нарадзіліся на Берасцейшчыне, і зрабілі значны ўнёсак у мастацтва, навуку, культуру і іншыя сферы, важныя для грамадства.

***

Ніна Іосіфаўна Мацяш

Ніна Мацяш — беларуская паэтэса і перакладчыца, заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь.

• Нарадзілася 20 верасня 1943 года ў вёсцы Нівы Бярозаўскага раёна Берасцейскай вобласці, памерла 19 снежня 2008 года ў Белаазёрску.

• У сям’і Ніна Мацяш была восьмай з дзяцей.

• Яе маці ў вёсцы мела мянушку “Каралева”.

• У 1960 годзе паступіла на факультэт французскай мовы Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў.

• Па стане здароўя вымушана была ўзяць акадэмічны адпачынак (скончыла інстытут у 1966 годзе).

• Некаторы час выкладала нямецкую мову ў Белаазёрскім прафесійна-тэхнічным вучылішчы (1973–1977).

• Нягледзячы на прагрэсуючую хваробу, якая прыкавала яе да інваліднага крэсла, Ніна Мацяш працягвала любіць жыццё, захапляцца ім, была надзвычай працаздольнай жанчынай, і для многіх людзей яна стала прыкладам таго, як можна быць па-сапраўднаму адданай роднай мове і Беларусі.

• Ніне Мацяш не дазволілі выехаць за мяжу на лячэнне, хоць яна і мела запрашэнне з Бухарэсцкага інстытута.

• Бяда, якая напаткала паэтку, напаткала спачатку дзвюх яе старэйшых сясцёр, якія таксама страцілі магчымасць хадзіць.

• Паэтка была аўтаркай вялікага мноства неалагізмаў – новых слоў.

• Ніна Мацяш мела многа сяброў у Пружанах і нават працавала пазаштатнай кансультанткай літаратурнай старонкі газеты “Раённыя будні”.

• Ніна Іосіфаўна Мацяш займалася рэдагаваннем літаратурнага альманаха «Жырандоля», мела вялікі ўплыў у літаратурных колах Берасцейшчыны, займалася фларыстыкай і пёркаграфіяй, яна ведала некалькі замежных моў і шмат перакладала.

• У яе перакладзе на беларускую мову выйшлі кнігі Ж. Аліўе «У краіне індзейцаў» (1973), А. Гаўрылюка «Песня з Бярозы» (1979), Ж. Сіменона «Першая справа Мегрэ» (1982), А. дэ Сент-Экзюперы «Планета людзей» (1984) і «Маленькі прынц» (1989), навелы Гі. дэ Мапасана (1987), паэма «Маруся Чурай» Л. Кастэнка (1989), вершы Віславы Шымборскай.

• Ніна Мацяш – аўтарка некалькіх зборнікаў вершаў, казак.

• Паэтка займалася напісаннем п’ес для тэатра лялек і тэлесцэнарыяў.

• Вялікі ўплыў на творчасць Ніны Мацяш аказала берасцейскае згуртаванне паэтаў і пісьменнікаў, а таксама У. А. Калеснік.

• Вершы паэткі глыбокія, змястоўныя, надзвычай філасофскія і лірычныя, поўныя жыццёвай мудрасці і ўнутранага спакою, праз іх Ніна Мацяш раскрывала сваю душу, апісвала сябе і свет навокал, разважала над складанымі пытаннямі чалавечага быцця.